Pleegouder worden met eigen kinderen thuis: waar moet je op letten

Femke de Vries

Ervaren pleegzorgbegeleider en pedagoog

Stel je voor: je hebt een fijn gezin, een druk leven, en toch knaagt er iets. Je hebt liefde en ruimte over. De gedachte aan pleegzorg duikt op.

Maar hoe zit dat als je al kids in huis hebt? Is dat een goed idee? Jazeker.

Steeds meer gezinnen doen het. Maar het is wel iets waar je goed over na moet denken.

Het is niet zomaar even een logé opvangen. In dit artikel lees je wat er allemaal bij komt kijken als jij, met je eigen kinderen er nog bij, pleegouder wilt worden. We duiken erin, zonder poespas.

Is jouw gezin er klaar voor?

Voordat je je aanmeldt, is het slim om even bij jezelf en je gezin te blijven. Een pleegkind in huis halen terwijl je eigen kinderen er zijn, dat verandert dingen.

Het is niet alleen rozengeur en maneschijn. Een pleegkind heeft vaak een rugzakje vol met verhalen die je niet kent. Dat kan invloed hebben op de sfeer in huis.

Je eigen kinderen zullen hun plek moeten vinden naast de nieuwe tijdelijke huisgenoot.

De vraag is: heb je genoeg energie en tijd? Je eigen kinderen verdienen ook jouw aandacht. Een pleegkind heeft vaak extra zorg en begeleiding nodig.

Dat kan soms ten koste gaan van de aandacht voor je eigen kinderen. Dat is een ding om écht goed te bespreken met elkaar.

Zijn jullie als gezin flexibel genoeg? Kun je omgaan met onzekerheid?

Het belang van open communicatie

Een pleegplaatsing kan soms plotseling eindigen. Dat kan voor verdriet zorgen, bij iedereen in huis. Je eigen kinderen kunnen niet vroeg genoeg betrokken worden bij dit proces. Zorg dat ze begrijpen wat er gaat gebeuren.

Leg uit wat pleegzorg inhoudt, op een manier die bij hun leeftijd past. Wees eerlijk: het is niet hun nieuwe 'broertje' of ' zusje' voor altijd, maar een kind dat tijdelig hulp nodig heeft.

Vraag naar hun gevoelens. Zijn ze bang dat ze straks minder aandacht krijgen? Of juist enthousiast? Door ze vanaf het begin mee te nemen, voorkom je dat ze het gevoel krijgen dat er zomaar iemand in hun huiskamer is gedropt.

De praktische kant: wat zijn de eisen?

Oké, je bent eruit: je wilt het proberen. Dan volgt de 'harde kant'.

Pleegouder worden is niet zomaar iets. Er staan strenge eisen op om te garanderen dat het kind bij jou veilig is. Dit is niet om je te pesten, maar om het kind te beschermen.

Allereerst: je moet minimaal 21 jaar oud zijn. Dat is de ondergrens.

Verder moet je woonruimte geschikt zijn. Een kind heeft echt een eigen bed en een plek voor zijn spullen nodig.

Je kunt geen pleegkind in een overvol huis proppen. Ook je financiën moeten op orde zijn. Je hoeft natuurlijk niet superrijk te zijn, maar je mag geen betalingsachterstanden hebben of in de schuldsanering zitten. Een stabiele situatie is key.

Het allerbelangrijkste is de Verklaring van Geen Bezwaar (VGB). Dit is een officieel document van de Raad voor de Kinderbescherming.

Het proces: van idee tot match

Ze checken hiermee of jij (en iedereen ouder dan 12 jaar die in huis woont) een strafblad heeft. Zaken als mishandeling of zedendelicten zijn natuurlijk een absolute no-go. Zonder deze verklaring kun je pleegouder worden vergeten.

De weg naar een pleegkind is een traject. Het begint vaak met een informatiemail of -gesprek.

Organisaties zoals William Schrikker Gezinsvormen of Pleegzorg Nederland helpen je hierbij. Vervolgens volgt er een test. Dit is geen schooltoets, maar een manier om te kijken of jouw persoonlijkheid en opvoedstijl passen bij het soort kind dat pleegzorg nodig heeft.

Daarna begint de echte screening. Een maatschappelijk werker komt op bezoek.

Hij of zij praat met jou, met je partner en soms ook met je kinderen. Het doel is om een totaalplaatje te krijgen. Wie ben je? Waom wil je dit?

Hoe ga je om met stress? Dit traject kan best intensief zijn, maar het is er om te zorgen dat de match straks goed is. Niemand wil een pleegkind plaatsen in een gezin dat het niet redt.

De impact op je eigen kinderen

Dit is misschien wel het allerbelangrijkste hoofdstuk. Een pleegkind heeft vaak specifieke behoeften.

Misschien is het bang voor harde geluiden, heeft het slaapproblemen of is het boos omdat het veel heeft meegemaakt.

Dat gedrag kan doorsijpelen in het leven van je eigen kids. Je eigen kinderen kunnen plotseling geconfronteerd worden met woedeaanvallen of hechtingsproblematiek. Dat kan verwarrend zijn.

Ze kunnen zich onveilig voelen in hun eigen huis. Of ze voelen zich schuldig als ze niet met het pleegkind kunnen opschieten. Het is jouw taak als ouder om hierop te anticiperen. Zorg voor duidelijke regels. Voor iedereen.

Een pleegkind moet weten wat de huisregels zijn, net als je eigen kinderen.

Zo voorkom je jaloezie en ruzie. Een valkuil is dat je als ouder te veel tijd steekt in het 'probleemgedrag' van het pleegkind, waardoor je eigen kinderen verwaarloosd worden.

Probeer hier scherp op te zijn. Plan bewust quality time met je eigen kinderen. Laat ze weten dat ze nog steeds even belangrijk zijn. Dat helpt.

Wat krijg je ervoor terug? Ondersteuning en vergoeding

Je doet het niet voor het geld, dat is duidelijk. Pleegouderschap is een vrijwilligersinzet.

Je krijgt wel een vergoeding voor de kosten die je maakt voor het pleegkind.

Denk aan kleding, eten, schoolspullen en een beetje zakgeld. Dit is geen salaris, het is bedoeld om de extra lasten te dekken. De hoogte verschilt per organisatie en situatie.

Belangrijker is de begeleiding die je krijgt. Je staat er nooit alleen voor. Je krijgt een pleegzorgbegeleider toegewezen. Dit is je vaste aanspreekpunt.

Je kunt bij hem of haar terecht met al je vragen en problemen.

Of het nu gaat om opvoedkundige vragen of om je eigen emoties. Daarnaast zijn er trainingen en bijeenkomsten.

Zo leer je bijvoorbeeld hoe je omgaat met trauma of hechtingsproblematiek. Er is ook hulp voor je eigen kinderen. Zij kunnen praten met de begeleider als ze daar behoefte aan hebben. En er zijn lotgenotencontacten, zodat je kunt sparren met andere pleegouders.

De realiteit: uitdagingen waar je tegenaan loopt

Laten we eerlijk zijn: het is niet altijd makkelijk. Pleegouderschap kan zwaar zijn.

Een kind dat trauma heeft opgelopen, kan heftig gedrag vertonen. Slaaploze nachten, agressie, of juist totale apathie.

Het kan je emotioneel uitputten. Dan is er de band met de biologische ouders. Die is er altijd.

In veel gevallen is er sprake van omgangsbezoek. Je moet kunnen samenwerken met de ouders van het kind, hoe moeilijk dat soms ook is. Je zult ze moeten respecteren, ook al zijn er misschien redenen waarom het kind niet bij hen kan wonen. Dat vraagt veel diplomatie van jou.

En dan de onzekerheid. Hoe lang blijft het kind?

Een pleegplaatsing kan maanden duren, maar ook jaren. En soms is het plotseling afgelopen.

Het kind gaat terug naar huis of naar een andere plek. Dat afscheid nemen is intens verdrietig, zeker voor je eigen kinderen die misschien een band hebben opgebouwd. Je moet jezelf en je gezin hierop voorbereiden: je bent een tussenstation, hoe pijnlijk dat soms ook voelt.

Cijfers die helpen

Om een beeld te krijgen: in Nederland zijn er zo'n 15.000 pleegkinderen.

Het gemiddelde pleegkind blijft ongeveer 2 tot 3 jaar in een pleeggezin. Ongeveer de helft van de kinderen keert terug naar hun eigen ouders.

De andere helft blijft langer in pleegzorg of vindt een andere permanente oplossing. Deze cijfers helpen om de realiteit te zien: het is vaak een lange-termijn commitment, maar wel eentje met een onzekere uitkomst.

Conclusie: is het iets voor jou?

Wil je pleegouder worden met eigen kinderen thuis? Dat is een prachtige, waardevolle maar ook veeleisende taak.

Het vraagt om een stabiel gezin, een open mind en een dosis lef. Je geeft een kind een veilige haven, een plek om tot rust te komen en op te groeien.

Maar het vraagt ook offers van je eigen kinderen en van jou. Als je de tijd neemt om je goed voor te bereiden, praat met je kinderen, en je realiseert dat je ondersteuning krijgt, dan kan het een onvergetelijke ervaring zijn. Het leert je eigen kinderen empathie en het geeft voldoening die je nergens anders vindt. Twijfel je nog? Zoek contact met een organisatie.

Vraag om verhalen van andere pleegouders. Luister naar hun ervaringen. En beslis dan.

Want een kind dat een veilig thuis nodig heeft, verdient een pleegouder die weet waar hij of zij aan begint.