Mag je pleegouder worden als je een strafblad hebt gehad

Femke de Vries

Ervaren pleegzorgbegeleider en pedagoog

Stel je voor: je wilt graag pleegouder worden. Je hebt een warm thuis, ruimte in je hart en je leven, en je wilt iets goeds doen voor een kind dat het nodig heeft.

Maar dan komt die ene vraag terug: “Mag ik dit wel, met mijn verleden?” Misschien heb je ooit een fout gemaakt, een verkeerde keuze gemaakt waar je nu spijt van hebt, en staat er iets in het justitiële systeem. Is het dan meteen afgelopen? Is de deur naar pleegzorg voorgoed dicht? Dit artikel legt op een heldere manier uit hoe het werkt, zonder ingewikkelde juridische taal.

De VGB: De onmisbare verklaring

Voordat je überhaupt in de buurt komt van een pleegkind, moet je langs de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK). Zij zijn de poortwachters.

Het belangrijkste document dat je nodig hebt, is de Verklaring van Geen Bezwaar (VGB).

Dit is geen simpel papiertje; het is een officiële goedkeuring die aangeeft dat er geen bezwaar is tegen jou als pleegouder. De RvdK kijkt naar alles. Het gaat niet alleen om hoe je nu bent, maar ook om wat er in het verleden is gebeurd.

Een strafblad is daarbij een belangrijk aandachtspunt. Toch betekent een strafblad niet direct een nee.

De screening: Meer dan alleen een formulier

De vraag die de RvdK zichzelf stelt, is: “Is deze persoon een veilige plek voor een kind?” En: “Is het verleden een indicatie voor hoe deze persoon nu handelt?” Het screeningproces is intensief. Het is niet alleen een check in de systemen, maar ook een ontmoeting. Er volgt een huisbezoek en gesprekken met een gezinsvoogd of medewerker van de raad. Tijdens deze gesprekken wordt er gekeken naar jouw persoonlijke situatie.

Hoe is je financiële plaatje? Hoe is je gezondheid?

En heel belangrijk: hoe kijk je terug op je verleden? De RvdK controleert niet alleen jou, maar ook de mensen die in huis wonen. Iedereen die op het adres staat, wordt meegenomen in de beoordeling.

De screening is erop gericht om risico’s in te schatten. Het doel is altijd het welzijn van het kind te waarborgen.

Welke misdrijven zijn een probleem?

Niet elk strafblad ziet er hetzelfde uit. De RvdK maakt onderscheid in de aard en ernst van het misdrijf.

Sommige overtredingen hebben nauwelijks impact op de beoordeling, terwijl andere een directe afwijzing kunnen betekenen. Over het algemeen geldt: zedenmisdrijven, ernstige geweldsmisdrijven en kindermishandeling zijn absolute dealbreakers. Hier is geen ruimte voor twijfel; de veiligheid van het kind staat op nummer één.

Ook vermogensdelicten zoals diefstal of oplichting worden serieus genomen, vooral als ze recent zijn of wijzen op een patroon.

Hoe lang geleden is het gebeurd?

Echter, kleine verkeersovertredingen of een oude, lichte overtreding uit de jeugd hoeven niet meteen een einde te betekenen aan je droom. De RvdK kijkt naar het totaalplaatje en de tijd die is verstreken. De tijd speelt een belangrijke rol.

Een misdrijf van twintig jaar geleden weegt anders dan een feit van drie jaar geleden. De RvdK bekijkt of je hebt geleerd van je fouten en of je gedrag is veranderd.

Als je kunt aantonen dat je het verleden achter je hebt gelaten en een stabiel leven leidt, kan dat helpen.

Er is geen vaste verjaringstermijn voor een VGB, maar de algemene tendens is dat hoe langer het geleden is, hoe minder impact het heeft, mits het niet om zeer ernstige misdrijven gaat.

De realiteit: Casus en waarschuwingen

Om te begrijpen hoe dit in de praktijk werkt, kijken we naar een paar voorbeelden. Er zijn gevallen bekend waarbij de screening ter discussie stond.

Denk aan de zaak van Jolanda Maaskant, die zich meldde als pleegouder voor haar nichtje.

Zij merkte op dat de screening soms minimaal kan voelen, met soms maar één gesprek. Dit roept vragen op over de diepgang van de controle. Welke vragen stelt een pleegzorgorganisatie bij de screening en hoe beantwoord je ze goed? Een ander heftig voorbeeld is het geval in Vlaardingen, waarbij pleegouders werden opgepakt op verdenking van ernstige mishandeling van hun pleegdochter.

De pleegvader was al bekend bij justitie vanwege eerdere vermogensdelicten. Dit soort situaties werpt een schaduw op het vertrouwen in het systeem.

Het laat zien dat ondanks een strafblad, sommige mensen toch werden toegelaten, wat desastreuze gevolgen had. Deze gevallen benadrukken de urgentie van een waterdichte screening. Het is een complex speelveld: enerzijds willen we voorkomen dat kinderen in onveilige situatsies terechtkomen, anderzijds willen we goede, berouwvolle volwassenen niet buitensluiten.

De rol van de pleegzorgbegeleider

Zodra je bent goedgekeurd, stopt de aandacht niet. Je krijgt te maken met een pleegzorgbegeleider.

Deze persoon is je steun en toeverlaat. De begeleider houdt toezicht op het welzijn van het kind en ondersteunt jou als pleegouder. De begeleider is de schakel tussen jou, het kind, de biologische ouders en de instanties. Als je een strafblad hebt, kan de begeleider extra alert zijn op bepaalde risico’s, maar het is vooral een partner in het proces. Zij helpen bij problemen en zorgen dat je de juiste begeleiding krijgt.

Rechten van pleegouders

Ook als pleegouder met een verleden heb je rechten. De Jeugdwet beschermt jou en het kind. Belangrijke rechten zijn:

• Recht op informatie: Je hebt recht op inzage in de achtergrond van het kind, zodat je goed voor hem of haar kunt zorgen.
• Recht op inspraak: Jouw mening telt mee in beslissingen over het kind.
• Recht op verlof: Net als biologische ouders heb je recht op zorgverlof.
• Recht op blokkaderecht: In sommige gevallen kun je terugplaatsing naar de ouders blokkeren als dit niet veilig is.
• Recht op klachten: Als je het ergens niet mee eens bent, kun je een klacht indienen.

De pleegouderraad

Voor extra steun is er de pleegouderraad. Dit is een groep ervaren pleegouders die vrijwillig de belangen behartigen van alle pleegouders binnen een organisatie.

Zij kunnen adviseren over beleid en helpen bij problemen. Het is een waardevol netwerk, zeker als je net begint of als je tegen specifieke uitdagingen aanloopt.

De Rotterdamse aanpak

Er zijn organisaties die proberen om maatwerk te leveren. De gemeente Rotterdam staat bijvoorbeeld bekend om een specifieke aanpak.

Hier kijken ze niet alleen naar het strafblad, maar naar het hele verhaal van de persoon.

De gedachtegang is: als iemand zich echt heeft veranderd en hulp zoekt, verdient diegene een kans. Ze doen een uitgebreide analyse van de persoon en de omstandigheden. Dit betekent niet dat ze zomaar iedereen toelaten, maar ze kijken wel naar de mogelijkheden voor herstel. Tijdens het verloop van het intakegesprek bij een pleegzorgorganisatie wordt dit verder besproken, wat helpt om de kans op een succesvolle pleegzorgplaatsing te vergroten.

Hulp bij problemen

Loop je vast in het proces of voel je je onbegrepen? Er is hulp beschikbaar.

Organisaties zoals de Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen (NVP) bieden informatie en ondersteuning. Ook zijn er vertrouwenspersonen die je kunt spreken als je het gevoel hebt dat je rechten worden geschonden. Als je te maken krijgt met een afwijzing van je aanvraag als pleegouder, zijn er juridische stappen mogelijk.

Je kunt beroep instellen tegen een beslissing van de RvdK. Het is belangrijk om te weten dat je er niet alleen voor staat.

Conclusie: Een kans op een nieuwe start

Mag je pleegouder worden met een strafblad? Het antwoord is: het hangt ervan af.

Het is geen eenvoudig ja of nee, maar een zorgvuldige afweging. De RvdK kijkt naar het hele plaatje: de ernst van het misdrijf, hoe lang het geleden is, en hoe jij nu in het leven staat.

Als je een verleden hebt, zul je harder moeten bewijzen dat je een veilige en stabiele plek kunt bieden. Maar het is niet onmogelijk. Voor sommige misdrijven is een afwijzing definitief, maar voor andere is er ruimte voor herstel en een nieuwe start.

De veiligheid van het kind blijft altijd de allerbelangrijkste maatstaf. Met de juiste begeleiding en een open houding kan ook jouw verhaal een plek krijgen in de pleegzorg.