Hoe vertel je vrienden en familie dat jullie pleegouder gaan worden

Femke de Vries

Ervaren pleegzorgbegeleider en pedagoog

Stel je even voor: je hebt een groot, mooi besluit genomen. Jullie gaan pleegouder worden.

Het voelt als een mix van spanning, trots en een beetje zenuwen. Je wilt het van de daken schreeuwen, maar ook weer niet. Want hoe reageren mensen hierop?

Gaat het awkward worden? Of juist super fijn?

In dit artikel lees je hoe je dit gesprek aan kunt gaan, zonder dat het zwaar of ingewikkeld voelt. Lekker simpel, duidelijk en met een beetje flair.

Waarom dit gesprek anders voelt dan een standaard nieuwsje

Even tussendoor: een baby verwachten is vaak ‘happy news’ waar iedereen meteen blij op reageert. Pleegouder worden is soms iets anders. Het kan een lang proces zijn geweest, met vallen en opstaan.

Misschien zijn er al wat teleurstellingen geweest. En ja, het gaat om een kind dat niet uit jouw buik komt, maar wel in jouw hart komt.

Dat verdient een andere aanpak. Het is niet zomaar een mededeling; het is een verhaal dat je deelt.

Stap 1: Wie vertel je als eerste?

Niet iedereen hoeft dit als eerste te horen. Je wilt eerst de mensen die écht dichtbij staan.

Denk aan je ouders, je broers en zussen, of je allerbeste vriend(in).

De inner circle

Zij zijn je veilige haven. Als die groep het weet en steunt, voel je je veel sterker om het aan de rest van de wereld te vertellen. Begin bij je partner en je kinderen als je die al hebt.

Zorg dat jullie op één lijn zitten. Wat willen jullie delen en wat niet?

De volgende ring

Daarna volgt de directe familie. Sommige families praten over alles, andere families vinden bepaalde onderwerpen lastig. Ken je publiek. Dan komen goede vrienden en collega’s. Bij collega’s is het vaak handig om te wachten tot het officiële proces is afgerond.

Je wilt niet dat er op je werk geroddeld wordt voordat de contracten getekend zijn.

Bij vrienden mag je best een beetje plannen: plan een etentje of een borrel, en vertel het daar.

De openingszin: hoe start je?

Je hoeft niet te wachten tot je de allerperfecte woorden hebt. Gewoon doen is vaak het beste.

Wees duidelijk en enthousiast. Vermijd vage taal. Zeg niet: "We doen iets met kinderen." Zeg wel: "We gaan pleegouder worden." Een paar voorbeeldzinnen die werken: Vertel meteen even over het kind, als dat kan. "Het gaat om een meisje van 7, ze heet Lisa, en we hebben er超级veel zin in." Door meteen een naam en leeftijd te noemen, maak je het concreet en menselijk. Het is niet langer een abstract idee; het is een kind.

• "We hebben groot nieuws: we gaan pleegouders worden voor een kind van X jaar."
• "We zijn al een tijdje bezig met een pleegzorgtraject en nu is het eindelijk zover."
• "We willen jullie als eersten vertellen dat we een pleegkind in huis krijgen."

De reacties: wat kan je verwachten?

Mensen reageren vaak vanuit hun eigen referentiekader. Sommigen kennen pleegzorg van TV, anderen van een ver ver verhaal.

De enthousiaste groep

Wees erop voorbereid dat reacties kunnen verschillen. Dit zijn je fans. Ze juichen, vragen of ze kunnen helpen en zijn oprecht blij voor je. Deze groep is goud waard.

Zeg dankjewel en accepteer de steun. Vraag gerust om een luisterend oor als je even twijfelt.

De onwetende groep

Dit zijn mensen die vragen stellen als: "Wanneer komt de adoptie rond?" of "Is het tijdelijk?" of "Waarom geen eigen kind?" Dit is niet per se kwaad bedoeld, maar vaak gebrek aan kennis.

Neem de tijd om uit te leggen dat pleegzorg anders is dan adoptie. Leg uit dat pleegouders vaak samenwerken met de biologische ouders. Blijf rustig en gebruik feiten.

De bezorgde groep

Je hoeft niet iedereen direct een cursus pleegzorg te geven, maar een beetje uitleg helpt. "Is dat niet super zwaar?" "Wat als het kind trauma's heeft?" "Kan je dat wel aan?" Dit zijn veelvoorkomende vragen van ouders of goede vrienden die vanuit angst spreken.

Herken hun zorg, maar ga niet in de verdediging. Je kunt zeggen: "Ik begrijp dat je je zorgen maakt, maar we zijn goed voorbereid. We krijgen begeleiding van een pleegzorgbureau en we weten dat het uitdagend kan zijn, maar we geloven erin." Leer hier hoe je omgaat met kritiek als pleegouder.

Wat je wel en niet moet zeggen

Het is verleidelijk om alles te delen, maar bedenk je: het kind heeft recht op privacy. Je hoeft niet te vertellen over de trauma's of problemen van het kind.

Dat is niet jouw verhaal om te delen. Focus op jullie eigen verhaal. Wel goed om te benoemen:

• Je eigen motivatie: waarom willen jullie dit?
• De rol van het pleegzorgbureau: je staat er niet alleen voor.
• De praktische kant: misschien verandert er iets in je agenda.

Je hoeft niet te praten over geld, tenzij iemand er specifiek naar vraagt.

De financiële kant is vaak niet het hoofdonderwerp van het gesprek, maar het is goed om te weten dat er een vergoeding is (die loopt vanaf ongeveer €150 per maand voor de basisvergoeding, afhankelijk van de leeftijd en situatie).

Het gesprek met het kind (als je al kinderen hebt)

Heb je al kinderen? Dan is dit gesprek extra belangrijk.

Zij worden namelijk ook pleegbroer of pleegzus. Zorg dat zij het als eerste horen. Gebruik woorden die bij hun leeftijd passen.

Leg uit dat er een nieuw kind bij komt wonen dat misschien even moet wennen.

Vertel ze niet te veel over de problemen van het pleegkind, maar wel dat het kind misschien verdrietig kan zijn of druk. Betrek ze erbij, maar druk ze niet op. Vraag wat zij leuk vinden om te doen en hoe ze het zich voorstellen.

Hoe ga je om met negativiteit?

Stel je voor: je tante roept direct: "Zeg, dat wil je toch niet? Dat zijn vaak kinderen met gedragsproblemen!" Dat is pijnlijk. Wat doe je?

Blijf kalm. Je hoeft geen discussie te winnen. Je mag best een grens trekken.

Zeg iets als: "Ik begrijp dat je een beeld hebt, maar wij hebben dit goed overwogen en zijn er klaar voor.

Ik hoop dat je ons wilt steunen." Als iemand doorgaat met negatieve praat, mag je het gesprek beëindigen. Jij bepaalt wie er meekijkt in jullie proces. Het is oké om afstand te nemen van mensen die je energie kosten op dit moment.

De rol van de pleegzorgbegeleider

Je bent niet alleen. Elk pleeggezin krijgt een pleegzorgbegeleider.

Dit is je vaste aanspreekpunt. Als je merkt dat het vertellen aan familie zwaar valt of dat er veel vragen zijn, kan je dit bespreken met je begeleider.

Zij hebben vaak handige folders of tips om aan familie te geven, zodat jij niet alles zelf hoeft uit te leggen. Ze helpen je om de juiste woorden te vinden.

Praktische tips voor het gesprek

• Kies het juiste moment: Niet tijdens een drukke verjaardag of vlak voordat iemand moet werken. Kies een rustig moment.
• Gebruik "wij": Spreek als koppel. "Wij hebben besloten..." klinkt sterker dan "Ik wil graag...".
• Laat ruimte voor vragen: Zeg niet alles in één monoloog. Laat mensen even slikken en vragen stellen.
• Gebruik hulpmiddelen: Vertel het niet alleen, maar laat bijvoorbeeld een foto zien van het kind (als dat mag en al bekend is). Of deel een link naar een site van pleegzorg (zoals Pleegzorg.nl) waar ze meer kunnen lezen.

De fase na het vertellen

Als je het eenmaal hebt verteld, ben je er nog niet. De eerste reacties zijn binnen, maar nu begint het wachten en de voorbereiding. Blijf communiceren.

Als er dingen veranderen (bijvoorbeeld een datum wanneer het kind komt), deel dat dan met je dierbaren. Vraag ook af en toe: "Hoe sta jij hierin?" Soms veranderen gevoelens van familieleden als de realiteit dichterbij komt. Blijf in gesprek, maar laat je niet gek maken.

Conclusie

Het vertellen dat je pleegouder gaat worden, is een spannende stap. Het is een moment waarop je kwetsbaar bent, maar ook ontzettend trots.

Door het helder, eerlijk en met een positieve instelling te vertellen, zet je de toon. Je laat zien dat je erover nagedacht hebt en dat je er klaar voor bent. Sommige mensen zullen het misschien niet meteen begrijpen, maar met geduld en uitleg komt daar vaak verandering in.

En onthoud: jij bent de expert van je eigen leven. Jij bepaalt wie er meekijkt en wie er mag supporten.

Dus, adem in, glimlach, en vertel je verhaal.